Warsztaty umiejętności społecznych PEERS dla nastolatków w spektrum autyzmu

Pierwszy wystandaryzowany program TUS oparty na latach międzynarodowych doświadczeń i badań naukowych oraz gruntownie zaadaptowany do warunków polskich.

Warsztaty umiejętności społecznych (w Polsce znane jako TUS-y) są jedną z najpopularniejszych form wspierania dzieci, młodzieży i dorosłych w spektrum autyzmu. Pod pojęciem treningów umiejętności społecznych nie kryje się jednak konkretna metoda ani program terapeutyczny, co sprawia, że przebieg tych zajęć, ich jakość, a co za tym idzie również skuteczność, są bardzo zróżnicowane.

Dotychczas brakowało programu, który byłby w pełni dostosowany do polskiego kontekstu kulturowego, a zarazem cechował się skutecznością potwierdzoną w badaniach naukowych. Niniejszym podręcznikiem staramy się wypełnić tę lukę.

Polska wersja programu PEERS dla nastolatków jest owocem poszukiwań najlepszego sposobu, w jaki możemy pomóc osobom w spektrum autyzmu, by lepiej rozumiały neurotypowy świat. Prace nad adaptacją trwały 7 lat, w ciągu których przeprowadziliśmy warsztaty PEERS z około 140 młodymi ludźmi, grupy fokusowe z osobami w spektrum autyzmu i ich rodzinami, a także neurotypową młodzieżą, oraz rygorystyczne badania naukowe nad skutecznością programu. Jest to jak dotąd jedyne oddziaływanie psychologiczne dla osób w spektrum autyzmu w Polsce, które przeszło podobny proces.

Mamy nadzieję, że dzięki tej publikacji wielu nastolatków w spektrum autyzmu zdobędzie cenną wiedzę o relacjach społecznych i pewność siebie w ich nawiązywaniu, a w rezultacie zyska nowych znajomych i przyjaciół, z którymi będą mogli dzielić swoje pasje. Wierzymy, że psychologowie, terapeuci i inni specjaliści wspierający na co dzień młodzież i ich rodziny zyskają usystematyzowane, kompletne materiały do prowadzenia warsztatów umiejętności społecznych, a zarazem przekonanie, że ich praktyka jest oparta na dowodach i przyniesie oczekiwane efekty. Chcielibyśmy, aby warsztaty umiejętności społecznych nie kojarzyły się z nudnymi, statycznymi zajęciami, lecz z rzeczywistą i pozytywną zmianą w życiu nastolatka, opartą na empatii i poszanowaniu jego podmiotowości.

Autorzy polskiej adaptacji: dr Mateusz Płatos i Kinga Wojaczek

Program PEERS powstał z myślą o nastolatkach w spektrum autyzmu w normie intelektualnej, którzy mają trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu relacji koleżeńskich. Po odpowiednich modyfikacjach może też zostać wykorzystany w pracy z:

• dorosłymi osobami w spektrum autyzmu
• nastolatkami z ADHD lub ze współwystępującymi ADHD i autyzmem (tzw. AuDHD)
• nastolatkami z nabytymi uszkodzeniami mózgu lub mózgowym porażeniem dziecięcym
• młodymi dorosłymi z niepełnosprawnością intelektualną
• nastolatkami bez zaburzeń neurorozwojowych, ale doświadczającymi trudności rówieśniczych oraz objawów lęku społecznego i depresji.