Publikacja poświęcona jest genezie, ewolucji i wielofunkcyjności ZUS w całej historii jego funkcjonowania, a także roli tej instytucji w polityce społecznej państwa polskiego. Stanowi naukową monografię poświęconą ZUS oraz systemom ubezpieczenia społecznego od momentu odzyskania przez Polskę niepodległości w roku 1918, do roku 2025. Dysertacja bazuje na bogatym materiale źródłowym i wskazuje na ogromny wpływ ZUS na jakość życia obywateli w Polsce, także w jego funkcjach pozaubezpieczeniowych.

Opracowanie podejmuje próbę kompleksowego i wielowymiarowego ukazania historii wszystkich przemian systemów ubezpieczeń społecznych na ziemiach polskich, na tle wydarzeń społecznych, politycznych i gospodarczych. Jest także próbą określenia roli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w trakcie całej historii jego istnienia, w polityce społecznej państwa. Ubezpieczenia społeczne od początku swojego istnienia są jednym z instrumentów polityki społecznej państwa. Współczesne procesy, takie jak starzenie się społeczeństwa, kwestie odpowiedniego zabezpieczenia społecznego starych i nowych ryzyk socjalnych, a także rozwój technologii cyfrowych, przeobrażenia instytucji, ujawnianie się nowych paradygmatów welfare state, wymagają redefinicji systemu ubezpieczeń społecznych, a od instytucji takiej jak ZUS ciągłych zmian. Dziś Zakład jest jedną z najnowocześniejszych instytucji państwowych, która nie tylko realizuje coraz więcej zadań wykraczających poza ustawowe ramy ubezpieczeń społecznych, ale także aktywnie włącza się w kreowanie polityki ubezpieczeniowej i społecznej. Czy w przyszłości stanie się instytucją zabezpieczenia społecznego?